Gelijke beloning voor uitzendkrachten per 1 januari 2026
Per 1 januari is de nieuwe Uitzend-cao in werking getreden. Het doel is het creëren van meer gelijkwaardigheid en zekerheid voor uitzendkrachten door hen minimaal dezelfde arbeidsvoorwaarden te geven als vaste medewerkers bij de opdrachtgever, waardoor de concurrentie op arbeidsvoorwaarden tussen uitzendkrachten en vaste werknemers stopt. Een belangrijk gevolg van deze nieuwe cao is dat uitzendkrachten recht hebben op een (volledig) gelijkwaardige beloning en een gelijkwaardig arbeidsvoorwaardenpakket als werknemers die rechtstreeks in dienst zijn van de inlener. De voormalige ‘inlenersbeloning’, die ook gelijke beloning nastreefde tussen werknemers en uitzendkrachten, maar ‘slechts’ aanspraak gaf op gelijke beloning voor de tien in de cao genoemde onderdelen, is komen te vervallen.
Hoe de nieuwe regeling precies werkt en hoe uitzendbureaus en inleners hiermee om moeten gaan, leest u in deze blog.
Gelijke behandeling van uitzendkrachten onder de oude Uitzend-cao en regelgeving
Artikel 8 van de Waadi (Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs) bevat het uitgangspunt dat uitzendkrachten recht hebben op gelijke behandeling. Dit betekent dat werknemers die via een uitzendbureau bij een organisatie werken, in beginsel aanspraak hebben op dezelfde arbeidsvoorwaarden als medewerkers die rechtstreeks bij de inlener in dienst zijn. Deze gelijkheid ziet op alle arbeidsvoorwaarden; dus niet alleen op salaris, maar ook op zaken als werktijden, toeslagen voor overwerk, rust- en pauzetijden, nachtarbeid, vakanties en het werken op officiële feestdagen.
Toch is deze gelijkheidsregel niet absoluut. In collectieve arbeidsovereenkomsten mag hiervan worden afgeweken. De voormalige Uitzend-cao (tot eind 2025) maakt gebruik van deze mogelijkheid via de zogenoemde inlenersbeloning. In deze regeling uit de Uitzend-cao was vastgelegd dat uitzendkrachten alleen recht hebben op gelijkstelling voor een beperkt aantal – tien – specifiek benoemde looncomponenten. Voor andere arbeidsvoorwaarden gold geen verplichting tot volledige gelijkheid.
Dit betekende dat het onder het oude systeem toegestaan was dat uitzendkrachten op bepaalde punten anders worden beloond dan vaste medewerkers die bij de inlener een vergelijkbare functie uitoefenen.
Gelijkwaardige beloning onder de nieuwe Uitzend-cao vanaf 2026
Met de nieuwe Uitzend-cao die is ingegaan per 1 januari 2026, verandert dit uitgangspunt ingrijpend. Vanaf dat moment krijgt de uitzendkracht recht op een volledig gelijkwaardig arbeidsvoorwaardenpakket ten opzichte van een werknemer die bij de inlener in dienst is en dezelfde of een vergelijkbare functie vervult. Daarbij wordt niet langer per onderdeel gekeken, maar naar de totale waarde van alle arbeidsvoorwaarden samen.
De nieuwe cao introduceert hiervoor een onderscheid tussen essentiële en niet-essentiële arbeidsvoorwaarden. Tot de essentiële arbeidsvoorwaarden behoren onder andere het loon, toeslagen, werktijden, overwerkvergoedingen, rust- en pauzetijden, nachtdiensten, vakantiedagen en werken op feestdagen. Alle overige arbeidsvoorwaarden vallen onder de niet-essentiële categorie.
Bij niet-essentiële arbeidsvoorwaarden kun je denken aan bijvoorbeeld een opleidingsbudget, een thuiswerkvergoeding, deelname aan een collectieve verzekering, een mobiliteitsregeling, extra verlofdagen voor vrijwilligerswerk, een vitaliteitsprogramma of een bedrijfsuitje.
Gelijkwaardig betekent niet identiek
Belangrijk om te benadrukken is dat gelijkwaardig niet hetzelfde is als exact gelijk. Het arbeidsvoorwaardenpakket van de uitzendkracht hoeft dus niet één-op-één overeen te komen met dat van de vaste werknemer, zolang de totale waarde maar vergelijkbaar is.
Wel gelden er spelregels voor de manier waarop arbeidsvoorwaarden onderling mogen worden gecompenseerd. Essentiële arbeidsvoorwaarden mogen uitsluitend worden gecompenseerd met andere essentiële arbeidsvoorwaarden. Niet-essentiële arbeidsvoorwaarden bieden meer flexibiliteit en kunnen zowel met essentiële als met niet-essentiële voorwaarden worden verrekend.
Zo kan het ontbreken van een collectieve zorgverzekering (niet-essentieel) worden gecompenseerd door een hogere uurbeloning (essentieel), maar ook door bijvoorbeeld een extra opleidingsbudget van gelijke waarde (niet-essentieel). Het is aan het uitzendbureau om deze afweging te maken, en het is dus zaak dat het eindresultaat een gelijkwaardig totaalpakket oplevert.
Gevolgen voor bestaande regelingen in de Uitzend-cao
Door deze nieuwe systematiek verdwijnen bepaalde standaardregelingen uit de huidige Uitzend-cao, voor zover zij betrekking hebben op arbeidsvoorwaarden. In plaats daarvan gelden voortaan de regelingen die de inlener hanteert. Dat kan gunstig uitpakken voor de uitzendkracht, bijvoorbeeld wanneer de inlener ruimere verlofregelingen of een hogere vakantietoeslag biedt. Tegelijkertijd is het ook mogelijk dat de voorwaarden minder gunstig zijn dan onder de huidige cao.
Aansprakelijkheid en naleving
Goed om te weten is dat zowel het uitzendbureau als de inlener kunnen aansprakelijk worden gehouden wanneer sprake is van een onjuiste betaling van loon of afdracht van loonheffingen. Dit volgt uit de regels rondom inleners- en ketenaansprakelijkheid. Correcte toepassing van de nieuwe cao is daarom essentieel om financiële en juridische risico’s te beperken.
Praktische aandachtspunten om ongelijke beloning te voorkomen en mogelijke aansprakelijkheid tegen te gaan:
Het is raadzaam dat de inlener eerst zelf in kaart brengt wat het totale arbeidsvoorwaardenpakket is van een eigen werknemer in een vergelijkbare functie.
Het uitzendbureau zal vervolgens gerichte informatie opvragen bij de inlener om vast te stellen op welke arbeidsvoorwaarden de uitzendkracht recht heeft. Daarbij moet expliciet onderscheid worden gemaakt tussen essentiële en niet-essentiële voorwaarden.
Op basis van deze informatie bepaalt het uitzendbureau het gelijkwaardige arbeidsvoorwaardenpakket. Het is aan te bevelen dat inleners om inzage te vragen in deze berekening.
Wilt u meer inzicht in de ontwikkelingen rondom flexibele arbeid en het werken met uitzendkrachten of heeft u vragen?
